Lus Qhia Kom Nrhiav Tau Hauj Lwm Ua Thaum Lub Caij Sov

Thaum tsev qhia ntawv tau kaw thaum lub caij sov, cov neeg hlua thoob plaws lub xeev Wisconsin thiab lwm lub xeev pib yuav nrhiav hauj lwm ua. Vim muaj neeg coob heev nyob rau hauv lub khw, txoj kev sib txeeb ua hauj lwm kuj muaj ntau. Qhov no yog tej yam lus tshwm tswv yim uas yuav pab tau ntxiv rau koj txoj hmoo!

Pib thaum twd

Txoj kev muab yam hmoov zoo tshaj plaws rau koj tug kheej txog cov hauj lwm ntawm kev lag luam xib veeb, mas yog pib nrhiav thaum yav ntsis ntawm lub caij no los sis thaum ntxov ntawm lub caij tawd paj. Cov tsev lag luam loj ib txwm muaj ib qhov chaw nrhiav neeg ua hauj lwm uas yuav txais koj daim ntawv sau nrhiav hauj lwm thaum tseem ntxov. Rov qab mus ib sij nug lawv txog txoj hauj lwm ua koj xav tau.

Ib txwm mas, koj muaj cuab kav yuav xub tau lawv cov hauj lwm thaum lub caij sov ua yog tias koj ho tau ua hauj lwm tsis puv-sij hawm rau lawv los si ua thaum hnub Saturday nyob hauv lub caij kawm ntawv.

Cov tsev ua hauj lwm me tej npam yuav tsis txais cov ntawv sau nrhiav hauj lwm ua ntej twb yuav txog thaum uas lawv yuav txais neeg ua hauj lwm lawm, tab sis kev nug thaum ntxov yuav qhia rau cov tswv zog paub hais tias koj xav ua thiab koj yuav muaj lub tswv yim paub tau txog koj tug tswv zog thiab thiaj li yuav paub tau hais tias lub sij hawm twd thiaj yuav zoo tshaj plaws rau txoj kev mus sau daim ntawv nrhiav ua hauj lwm.

Npaj Tseg

Ib txoj kev sim ua uas siv tau zoo kom koj npaj koj tej kev nrhiav hauj lwm mas yog sau cia tej yam uas koj xav tias koj yuav muaj muab qhia rau ib tug tswv zog—tej yam hauj lwm los sis kev ua hauj lwm dawb ntawm yav dhau los, ntxiv rau qhov uas koj tau kawm sab hauv los sab nraud pem tsev qhia ntawv uas tej npam yuav muab coj mus siv tau rau txoj hauj lwm.

Piv txwv, kev txawj tsim khoom ua, ua hauj lwm ib ncig ntawm cov tsheb los sis cov tshuab, los sis pab cov me nyuam yaus los sis ua hauj lwm nrog neeg txhua lub hnub nyoog, yuav tsum muab qhia npe kom tau.

Nug ib tug kws qhia ntawv los sis ib tug neeg sab laj nyob hauv lub tsev qhia ntawv txog cov hauj lwm muaj nyob ib cheeb tsam ntawm koj; thiab yuav ua li cas koj thiaj yuav muaj peev xwm siv koj tej kev txawj ntse coj mus ua hauj lwm. (Qee lub tsev qhia ntawv muaj tej yam kev pab nyob rau hauv lawv qhov chaw nrhiav hauj lwm uas yog lub tsev qhia ntawv ua rau Wisconsin Job Center cooperation.) Koj lub tsev qhia ntawv tej npam yuav muaj cuab kav muab tswv yim qhia txog tej yam hauj lwm kom phim rau koj tug kheej ua.

Khaws ib cov ntawv sau tseg nyob ntawm txhais tes txog txoj kev mus xam phaj ua hauj lwm—xam tag nrho cov hauj lwm uas koj tau ua tag los, cov npe thiab chaw nyob ntawm cov tswv zog yav tag los thiab cov koom haum uas koj tau ua hauj lwm dawb rau thiab ob peb tug neeg uas koj yuav muab ua neeg txheeb ze. Cov kws ntawv thiab cov phooj ywg uas laus txaus yog ib cov neeg uas yuav zoo xaiv coj mus ua txoj kev txheeb ze; txhob muab cov kwv tij sau cia rau hauv. Nco ntsoov thov kev tso cai tso ua ntej koj yuav siv ib tug neeg lub npe ua tug neg hauv txoj kev txheeb ze.

Wisconsin Job Centers muab kev kaj siab, luaj lub-hnab ris ib daim ntawv Sau khaws tseg tug kheej tej xov xwm (Personal Data Record) rau koj tau siv sau tej xov xwm uas yuav tsum muaj coj mus siv sau kom tiav feem coob ntawm cov ntawv sau nrhiav hauj lwm. Nug kom tau ib daim qauv daim ntawv DETJ-4937-P raws li lub npe saud.

Ib qhov chaw uas yuav pib

Koj qhov chaw Wisconsin Job Center yog ib qhov chaw zoo yuav pib nrhiav hauj lwm ua. Tsis muaj nqi yuav tau them, thiab lub chav tsev tau muaj txog ntau yam hauj lwm uas muaj qhib nrog cov tswv zog uas nyob ntawm cheeb tsam ze koj nyob hauv on-line ntawm JobNet.

Cov neeg ua hauj lwm nyob hauv yuav nrhiav kom muaj kev xam phaj hauj lwm rau koj raws li lawv yuav ua tau. Yog tias koj tseem tsis tau paub hais tias yam hauj lwm twd koj thiaj yuav muaj peev xwm ua tau, nug kom ho tau ntsib ib tug neeg muab tswv yim—thiab txhob tos kom txog thaum nas this kawg mam li mus thov ntsib.

Lub chaw Wisconsin Job Center muab kev pab rau cov tswv zog thiab cov neeg nrhiav hauj lwm ntawm txhua lub hnub nyoog.

Mus ntawm qhov chaw Wisconsin Job Center uas ze koj ces sau ib daim ntawv nrhiav hauj lwm los sis nrhiav hauj lwm–nrhiav kev pab ntawm tej yam kev lwj lwg. Txoj kev nrhiav kom pom ib qhov chaw ze tshaj plaws rau koj:

Hu xov tooj dawb mus rau 888/258-9966;
Mus xyuas www.wisconsinjobcenter.org/directory, los sis;
Saib tsoom fwv cov npe nyob rau hauv phau ntawv xov tooj ntawm “Wisconsin, lub xeev ntawm” los sis nyob hauv “Wisconsin Job Center.”

Lwm qhov chaw uas yuav tsum tau xyuas txog

Qhia txhua tug neeg uas koj paub—phooj ywg, kwv tij, cov tswv zog hauv zos—hais tias koj xav ua ib txoj hauj lwm thaum lub caij sov, thiab nug saib lawv pos paub hais tias qhov twd tiaj muaj hauj lwm qhib los sis mam qhia rau koj yog lawv ho paub tias muaj.

Txoj hauj lwm qhib tam sim no yuav raug muab cov npe tshwm tawm nyob hauv JobNet, uas yog lub xeev Wisconsin tib qhov chaws loj tshaj plaws uas muaj cov npe hauj lwm qhib. Tej npam koj yuav pom cov hauj lwm qhib tshiab uas yog siv txoj kev touch-screen nyob ntawm “Wisconsin Job Centers,” los sis mus xyuas hauv JobNet.

Nyeem tsab ntawv xov xwm hais txog kev khau xab nas. Xyuas tej cov ntawv sau tawm tshiab thiab tej tsev ua lag luam thiab cov qhov rais ntawm tej khw saib pos muaj tej cim sau nrhiav neeg ua hauj lwm. Xyuas ntawm tej chaw uas ib txwm yuav neeg ua hauj lwm thaum lub caij sov—cov tsev suab, chaw mus sho, chaw ua si, chaw mus ncig ua si, chaw cog paj thiab chaw ua teb, thiab cov tsev ua hauj lwm ice cream thiab soft drink.

Lwm txoj kev uas yuav muaj rau taug mas yog koj “mus ua pauv” rau ib tug neeg ua hauj lwm uas tab tom mus so lawm. Nug tej chaw xws li chav tsev ua lag luam, khw, tsev tsim khoom, tsev ua xis nes mas, hotel, motel thiab tsev kho mob.

Pib thaum ntxov. Tej npam nws yuav xub muab hauj lwm rau koj ua ntej lwm tug. Yog koj txoj kev nrhiav hauj lwm tsis zoo txaus thaum xub thawj, rov nug mus dua rau cov tswv zog ob los sis peb lis piam tom qab cov tsev qhia ntawv tau kaw lawm; tej npam yuav muaj tej txoj hauj lwm tsis muaj neeg ua vim cov hlua cia li tawm hauj lwm los sis ua tsis tau.

Tsoom fwv hauv lub xeev kuj txais neeg ua hauj lwm thaunm lub caij sov thiab, nyob ntawm tej lub tsev ua hauj lwm yuav txiav txim xwb, ntau zaug mas, pis tsawg leej thiab thaum twd. Tsoom fwv ntau lub tsev ua hauj lwm muab cov npe hauj lwm qhib rau hauv Wisconsin Job Center. Xyuas tau ntawm cov chaw Wisconsin Job Center los sis tsoom fwv cov tsev ua hauj lwm yog koj ho xav paub.

Phau ntawv “Blue Book” ntawm tsoom fwv lub xeev Wisconsin, muaj nyob xyuas tau ntawm ntau lub tsev nyeem ntawv yuav qhia txog tsoom fwv lub xeev cov tsev ua hauj lwm. Los sis, ho xyuas ntawm: www.wisconsin.gov.

Cov hauj lwm lub caij sov ua rau tsoom fwv cov tsev mas muaj tsis ntau. Lub sij hawm kaw rau txoj kev txais daim ntawv sau nrhiav cov hauj lwm no ma sib txawv ib lub tsev rau ib lub tsev, thiab cov ntawv sau ua hauj lwm yuav tsum xa ncaj nraim mus rau nyias lub tsev xwb.

Rau tsoom fwv cov npe hauj lwm thiab lwm yam xov xwm, cov pej xeem nyob rau north-central Wisconsin yuav tsum sau mus rau the U.S. Office of Personnel Management ntawm lub Twin Cities Customer Service Office, One Federal Drive, Room 266, Fort Snelling, MN 55111-4007. Nyob lwm qhov ho sau mus rau U.S. Office of Personnel Management ntawm 230 S. Dearborn St., DPN 30-3, Chicago, IL 60604.

Cov ntawv sau nrhiav hauj lwm

Koj pos tau npaj txaus yuav thov ua ib txoj hauj lwm? Ntau tug tswv zog yuav tsis muab kev teem kom muaj kev xam phaj ua ntej lawv yuav tau txais daim ntawv sau nrhiav hauj lwm uas twb sau tiav lawm. Lawv ib txwm muab txoj kev siv li no “cais” cov neeg nrhiav hauj lwm thiab txiav kom tsawg rau cov hauj lwm uas cov neeg nrhiav hauj lwm yuav xav tuaj xam phaj tiag-tiag. Ua li ntawd, ib daim ntawv sau nrhiav hauj lwm kuj yog ib qhov uas tshaj ntawm txoj kev tsuas yuav sau ua hauj lwm xwb—nws kuj zoo li ib txoj kev sib twv, kuj yog.

Ntau cov neeg muaj teeb meem rau cov ntawv sau nrhiav hauj lwm. Ua li mas Wisconsin Job Center thiaj tau npaj ib daim ntawv luam tshem tawm uas muaj kev qhia txog qhov no. Nws kuj muaj ib daim qauv ntawv sau nrhiav hauj lwm uas yuav pab kom koj ho swm txog tej cov lus nug uas cov tswv zog yuav nug txog nyob hauv daim ntawv.

Xav Tau daim ntawv no mas, nug tau ntawm txhua lub chaw Wisconsin Job Center txog “Zam kom txhob yuam kev rau daim ntawv sau nrhiav hauj lwm,” ntawv luam tawm DETJ-5913-P.

Xam phaj hauj lwm

Ntau txoj kev qhia rau tej kev nrhiav kom pom ib txoj hauj lwm qhib thiab npaj rau txoj kev xam phaj hauj lwm kuj muaj nyob rau daim ntawv luam tawm DETJ-6951-P, “Cov yuam sij rau txoj kev xam phaj kom tau zoo,” uas yog chaw hauj lwm ntawm Wisconsin Job Center tau muaj tawm. Qhov no yog tej yam uas yuav hais txog:

Nrhiav kom tau paub ua ntej txog lub tsev ua hauj lwm uas koj yuav mus xam phaj. Nug chav tsev ua hauj lwm rau cov neeg ua hauj lwm los sis lub chav ua kev lag luam kom tau tej yam ntawv luam, sib tham nrog ib tug neeg ua hauj lwm tug uas tseem tab tom ua hauj lwm nyob hauv, los sis ho tshawb xyuas nyob pem tsev nyeem ntawv. Kev paub txog lub tsev hauj lwm txoj kev taug thiab cov hauj lwm kuj yuav pab kom koj ho paub siv cov lus hais li cas txog koj tug kheej, thiab tej npam nws kuj yuav ua kom tug tswv zoz ntshaw koj thiab.
Sim ua kev xam phaj nrog tej tug neeg hauv koj tsev neeg los sis phooj ywg— qhov zoo mas nyob li tug neeg ntawd twb nrhiav tau hauj lwm ua zoo lawm thiab yog tug uas yuav qhia kom tau ncaj ncees rau koj txog txoj kev “xyaum-khiav.”
Nqa nrog koj tej yam xov xwm khaws tseg txog koj cov hauj lwm thiab cov npe ntawm cov neeg uas yuav muaj kev txheeb ze txog. Yog koj muaj ib qhov uas twb ua tiav lawm, nqa nrog koj.
Hnav khawb ncaws kom zoo saib—ntawm kev hnav tiab, hnav ris thiab tsho, los sis hnav ris ntev thiab tsho luam. Txhob hnav kom “txawv heev” los sis khaub ncaws ntuag rau ntawm txoj haujlwm. (Xav paub ntxiv, nug ib daim qauv ntawv luam tawm DETJ-4814-P, "Kev Hnav Khaub Ncaws Mus Nrhiav Hauj Lwm.")
Mus kom txog kev ntawm chaw xam phaj kom raws sij hawm — thiab mus tib leeg.
Teb tug tswv zog cov lus nug kom ncaj thiab luv. Txhob tham txog tej yam uas koj tug kheej muaj yog tsis tau nug txog. Hais qhia txog koj txoj kev paub kev txawj kom meej—txhob muab hais siab heev. Koj tug kheej txoj hauj lwm mas yog yuav ua li cas koj thiaj li yuav qhia tau rau tug tswv zog kom txais koj ua hauj lwm uas tsis txhob yuav lwm tug.
Yog koj txoj kev xam phaj zaum xub thawj tsis tau ua kom koj tau txoj hauj lwm ua, txhob ua siab me. Tsawg leej thiaj li yuav tau ua txoj hauj lwm uas nws mus thov ua-—thiab ib txwm mas tsis yog zaum ob los sis peb, li thiab.
Xav txog txhua txoj kev xam phaj tom yav tag los thiab txiav txim saib yam uas koj tau ua los pos ua tau ib qhov zoo nyiam thiab—thiab yog li cas koj thiaj li yuav ua tau zoo tshaj. Ces sim ua dua. (Thiab txhob tso khauj tsiav rau koj ntawm txhua txoj kev yuam kev uas tej npam koj yuav tau ua nyob ntawm kev xam phaj—koj yeem yuav ua zoo ntxiv ntawm txoj kev xyaum.)

Ua hauj lwm pab dawb

Yog koj nrhiav tsis tau ib txoj hauj lwm ua thaum lub caij sov koj tseem yuav muaj cuab kav ua tej yam uas muaj nqis rau koj lub sij hawm—thiab tej npam koj yuav siv tej kev ua ntawd coj mus ua kom koj ho yog ib tug neeg raug nyiam ntawm yav tom ntej.

Piv txwv, koj yeem muaj cuab kav yuav ua hauj lwm pab dawb nyob rau ntawm tsev kho mob, tsev laus, chaw rau cov hluas, chaw ua si, los sis rau lwm yam kev pab cuam nyob rau hauv zos. Pab lwm tug neeg kuj yog ib qho muab kev zoo siab rau koj, thaum yuav ua kom koj paub ua haujlwm rau txoj hauj lwm uas them nyiaj ntau ntawm yav tom ntej.

Kev lij choj

Txoj kev pab thaiv rau cov neeg ua hauj lwm muaj hnub nyoog yau, lub xeev tug lij choj tau yuam kom muaj ntawv pov thawj rau feem coob ntawm cov hauj lwm, thiab ho muab kev txwv rau tej yam hauj lwm uas cov hluas yuav muaj cuab kav ua tau thiab ho qhia txog lub sij hawm twd uas lawv thiaj li yuav ua hauj lwm tau. Lwm tug lij choj yog txoj kev them nyiaj qis tshaj plaws.

Cov hauj lwm uas qhov chaw Wisconsin Job Center qhia rau koj yuav yog ib cov hauj lwm uas koj muaj cuab kav yuav ua kom raug kev raug cai, thiab yam tsawg nws kuj yuav them tus nyiaj hli qis kawg nkaus uas tau muaj rau tug tswv zog ntawd.

Thaum koj nrhiav koj tib leeg, nco ntsoov tias koj tsuas txais ua txoj hauj lwm uas koj tau tso cai yuav ua xwb, thiab yuav tsum them kom ntau raws li txoj kev lij choj tau yuam tseg.

Ib daim ntawv pov thawj ua hauj lwm yog kev raug yuam rau ib txoj hauj lwm uas koj muaj, yog hais tias koj muaj hnub nyoog tsawg tshaj 18 xyoo thiab txoj hauj lwm tsis yog kev ua teb los sis kev ua hauj lwm rau vaj tse. Koj tug neeg tshwm tswv yim nyob pem tsev qhia ntawv yuav muaj cuab kav qhia rau koj tau hais tias qhov twd thiaj li muaj ua daim ntawv pov thawj uas yog nyob ntawm cheeb tsam ze koj nyob.

Kev mus thov koj daim ntawv pov thawj, yuav tsum npaj muab rau tug neeg ua daim ntawv pov thawj kom pom tau txog tej yam li nram no:

Qhia txog hnub nyoog (ntawv khaws txog hnub nyoog los sis daim ntawv pov thawj kev ntxuav plig kuj yuav siv tau).
Tsab ntawv ntawd tug tswv zog hais tias nws xav txais koj ua hauj lwm.
Tsab ntawv ntawm niam txiv los sis tug saib muab kev tso cai rau ua haujlwm (los sis niam txiv los sis tug neeg saib tej npam yuav siv pauv tau rau tug tswv zog tsab ntawv).
Nqi them ua daim ntawv pov thawj ntawd yog $1. (Qhov no yuav yog tug tswv zog them rau. Yog koj them tu nqi lawm, tug tswv zog yuav tsum them nyiaj rov qab rau koj kom txhob pub dhau lub sij hawm uas koj tau txais koj daim nyiaj hli daim xub thawj.)

Xav paub txog cov xov xwm ntawm qib lij choj Lub xeev Wisconsin tus lij choj saib xyuas me nyuam yaus ua haujlwm (Wisconsin’s child labor laws), nug tau ntawm qhov chaw State Equal Rights Division, 201 E. Washington Ave., Madison, WI 53702 hnub 819 N. 6th St., Milwaukee, WI 53203. Nug txog ib daim qauv “Guide for the Employment of Minors" (Ntawv qhia txog kev ua hauj lwm ntawm cov me nyuam yaus), ntawv luam tawm ERD-4758.

Them Se

Nyob ntawm tej txoj kev taug, cov hluas uas ua ib txoj hauj lwm thaum lub caij sov yuav tsis raug txiav nyiaj los mus them se ntawm lawv lub nyiaj hli. Txoj kev yuav qhia tau hais tias koj cov nyiaj uas yuav tau txais pos yuav ua kom koj muaj kev zam tsis them se, ho nug tau ntawm qhov chaw Internal Revenue Service (IRS). Yog koj ho muaj kev zam, sau rau IRS daim ntawv W-4, uas muaj nyob ntawm tug tswv zog.

Social Security

Koj tsis muaj tug zauv ntawm Social Security coj mus ua hauj lwm los kuj tau, tab sis koj yuav tsum muaj ib tug thiaj li yuav tau txais nyiaj.

Vim hais tias tej npam nws yuav siv sij hawm ntawm rau mus txog yim lub lis piam koj mam li yuav tau txais koj tug zauv, nws yog ib qhov tswv yim zoo uas koj yuavtsum xub mus thov yeem ntxov yem zoo. Txoj kev thov ib tug zauv, tsis yog koj yuav tsum tos kom koj muaj hnub nyoog tso mam mam li ua, txiav txim yuav nrhiav haujlwm ua, los sis muaj ib lub chaw ua hauj lwm muab ib txoj hauj lwm rau koj.

Koj yuav tsum muaj ob daim ntawv qhia txog koj tug kheej coj mus sau thov ib tug zauv Socisl Security. Ib daim mas yuav tsum yog daim ntawv pov thawj thaum yug los sis thaum ntxuav plig. Lwm yam tej npam yuav yog daim ntawv coj ntawm tug kheej uas tsev qhia ntawv ua rau koj, report card, ntawv nkag nrog chaw ua si, los sis ntaub ntawv khaws tseg ntawm kab mob kev nkeeg. Ob yam ntawv ntawd yov tsum yog daim tiag-tiag.

Mus pem lub zos chav tsev ua hauj lwm Social Security sau ntawv thov, los sis sau ntawv thiab thov txog daim ntawv SS-5. Saib ntawm tsoom fwv cov npe nyob rau hauv phau ntawv xov tooj hais txog “U.S. Government” los sis “Social Security.”

Txhob tawm

Lo lus kawg uas xav kom khaws tseg, yog koj ho muaj hmoov zoo txaus mus nrhiav tau ib txoj hauj lwm uas them nyiaj zoo uas koj nyiam ua, txhob “khiav tawm” ntawm tsev qhia ntawv thaum sij hawm caij kawm ntawm rov qab ncig los txog thaum lub caij nplooj ntoos zeeg.

Ntau tug neeg uas muaj txoj kev ntshaw yuav qhia rau koj hais tias nws yog ib qhov yuam kev. Tam sim no lawv paub lawm hais tias ib txoj kev kawm ntawv hauv high school yog qhov tseem ceeb heev yog hais tias lawv xav tau nyiaj nce ntxiv mus rau ntau xyoo yav tom ntej.